Octrooi, en nu?

Een octrooi is een commercieel instrument. De investeringen die gedaan zijn tijdens de verleningsprocedure van het octrooi dienen na de verlening hun waarde te bewijzen. Voor de commerciële exploitatie van een octrooi bestaan diverse mogelijkheden. Zo kunnen concurrenten van de markt worden geweerd op basis van een octrooi. Ook kan blijken dat de verlening van licenties het meest geëigende middel is voor de exploitatie. Overigens kan het hebben van een Nederlands octrooi ook fiscaal interessant zijn (zie verder onder het kopje Belastingvoordelen en octrooien).

 

Uitsluitend recht

Een octrooi, Nederlands of Europees met een aanwijzing van Nederland, verschaft in Nederland een uitsluitend recht. Dit recht houdt in dat de octrooihouder met zijn octrooi concurrenten o.a. kan verbieden het geoctrooieerde product te maken, te gebruiken en te verhandelen of de geoctrooieerde werkwijze toe te passen. De octrooihouder kan met zijn octrooi dus een tijdelijke monopoliepositie innemen.

 

Inbreuk en Nietigheid

Wanneer concurrenten ondanks het octrooi toch gebruik maken van het geoctrooieerde product of de geoctrooieerde werkwijze, spreken we van octrooi-inbreuk. De octrooihouder kan deze concurrent dan aanspreken op deze inbreuk. Wanneer de concurrent de octrooirechten niet respecteert, kan vervolgens een procedure voor de Haagse rechtbank worden gestart. Bij een 6-jarig octrooi dient u eerst een nieuwheidsonderzoek (zie informatie bij Nederlandse octrooien) te laten doen door Octrooicentrum Nederland. Wanneer de rechter de octrooihouder in het gelijk stelt, kan stopzetting van de inbreukmakende handelingen van uw concurrent worden afgedwongen, eventueel vergezeld van een schadevergoeding en andere nevenvorderingen. Degene die van de inbreuk beschuldigd wordt, kan zich verweren door bijv. te stellen dat het octrooi nietig is. Wanneer de nietigheid van een octrooi wordt gevorderd, is het onder bepaalde omstandigheden verplicht een advies van Octrooicentrum Nederland te overleggen (zie informatie bij Opposities en adviezen) Het analyseren van de inbreuk op en nietigheid van een octrooi is een complexe aangelegenheid.

De Vries & Metman heeft ruime ervaring met betrekking tot dergelijke analyses en kan u adviseren en begeleiden bij rechterlijke procedures. De Vries & Metman heeft uitstekende contacten met de advocatuur, gespecialiseerd in octrooizaken.

 

Licenties

Van een octrooilicentie is sprake indien de octrooihouder aan een ander toestemming geeft datgene te doen wat door de bescherming van het octrooi juist aan anderen kan worden verboden.

 

Wanneer een licentie?

Het verlenen van een licentie onder een octrooi of octrooiaanvrage is een belangrijk middel om geld aan een uitvinding te verdienen en een duidelijk rendement op de investering in octrooirechten te behalen. Een licentie kan bijvoorbeeld worden verleend indien de octrooihouder zelf geen mogelijkheden tot exploitatie heeft of de benodigde investeringen daartoe niet kan doen. Ook kan een octrooihouder in bepaalde landen zelf de uitvinding exploiteren en in landen waar de octrooihouder niet actief is aan anderen licentie verlenen. Ook zijn kruislicenties denkbaar, waarbij fabrikanten die beide octrooien bezitten onderling licentierechten "uitruilen". Van de kant van de licentienemer bezien kan het verkrijgen van een licentie gunstig zijn omdat door toepassing van de uitvinding het productprogramma kan worden uitgebreid en geen of minder investeringen voor het ontwikkelen van een nieuw product nodig zijn.

 

Soorten licenties

Bij het opstellen van licentieovereenkomsten bestaat grote vrijheid voor wat betreft de te maken afspraken. Zo kan er sprake zijn van een exclusieve of niet-exclusieve licentie, waarbij de licentienemer (degene die het recht krijgt) al dan niet het alleenrecht op het toepassen van de uitvinding krijgt. Verder kan een licentie per gebied worden verleend. Ook bij de betalingsafspraken zijn zeer veel variaties mogelijk. Zo kan een betaling ineens of een betaling per verkocht product of een combinatie daarvan worden afgesproken. Ook het opnemen van verdere plichten en rechten in de licentieovereenkomst kan op het betreffende geval worden afgestemd. Wel dient rekening te worden gehouden met het (Europese) mededingingsrecht. Een standaard licentieovereenkomst is dan ook nauwelijks te maken. Het maken van een licentieovereenkomst is daarom in veel gevallen maatwerk.

 

Licentienemers of -gevers vinden

Het vinden van een goede licentiepartner is niet altijd eenvoudig. Indien men nog geen licentiepartner heeft, dan kan daar zelf naar worden gezocht. Er bestaan echter ook speciale instanties en bureaus die kunnen zoeken of bemiddelen. Zo houdt ID-NL zich bezig met het commercialiseren van industriële eigendomsrechten in binnen- en buitenland. Voor verdere informatie wordt verwezen naar innovatiewijzer.nl .

 

Deskundige begeleiding

Het is duidelijk dat voor een goede samenwerking tussen licentienemer en licentiegever duidelijke afspraken nodig zijn en gezien de vele mogelijkheden bij een licentieovereenkomst is de hulp van een deskundige haast onontbeerlijk. Deze kan voor beide partijen een hoop ergernis en kosten besparen.