Een merk dient om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden van die van andere ondernemingen. Daarnaast heeft een merk vaak een reclamefunctie, een reputatiefunctie, een kwaliteitsfunctie of een garantiefunctie.
Een merk kan alleen een woord zijn (bijv. 'Coca Cola'), maar ook een afbeelding (bijv. de schelp van Shell), een vorm (bijv. een verpakking), een klank (bijv. de tune van Intel processoren), een kleur (bijv. kleur groen voor KPN) of een combinatie hiervan.
Om merkbescherming te verkrijgen, dient een merk veelal te worden gedeponeerd. Merken kunnen worden gedeponeerd bij verschillende officiële instanties. Voor bescherming in de Benelux bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom, voor bescherming in de Europese Unie bij het Europees Merkenbureau in Alicante en voor internationale bescherming bij de World Intellectual Property Organization (WIPO) in Genève. Voor sommige landen geldt dat merken alleen bij nationale merkenbureaus kunnen worden gedeponeerd.
Bij het deponeren van een merk moet worden aangegeven voor welke waren of diensten het moet gaan gelden. Hiervoor zijn tientallen waren- en dienstenklassen in het leven geroepen. Daaruit moet een keuze worden gemaakt.
Een merk deponeren is pas het begin. Merken moeten voldoen aan bepaalde vereisten. Ten eerste moet een merk voldoende onderscheidend vermogen hebben. Voorts mag het niet in strijd zijn met de goede zeden of openbare orde, het mag niet tot misleiding van het publiek leiden en het mag niet beschrijvend zijn (bijv. 'schenkstroop'). Op één van deze gronden kan een merk geweigerd worden.
Wanneer een merk is gedeponeerd, heeft de deposant 6 maanden de tijd om met behoud van de datum van het eerste depot een merk elders te deponeren. Dit recht wordt het prioriteitsrecht genoemd.
Een ondernemer kan veel geld besparen door op de hoogte te zijn en te blijven van octrooiaanvragen en octrooien op het gebied van de techniek waarop hij of zij actief is.
De Vries & Metman biedt de mogelijkheid vóór het depot van een merk of model een onderzoek uit te voeren naar de beschikbaarheid van het merk of model. Het kan kostenbesparend zijn indien u vooraf weet of een merk of een overeenstemmend merk al bestaat of dat er rekening gehouden dient te worden met een oudere handelsnaam (zie informatie bij Overige IE-rechten).
Indien u een domeinnaam wilt laten registreren is het niet alleen belangrijk onderzoek te verrichten naar bestaande domeinnamen, maar ook naar bestaande merken. Inmiddels is uit de praktijk gebleken dat houders van geregistreerde merken onder omstandigheden met succes bezwaar kunnen maken tegen domeinnaam registraties.
Verschillende onderzoeken zijn mogelijk: o.a. onderzoek naar woord- en/of beeldmerken in de waren- en/of dienstenklassen die voor u van belang zijn, handelsnamenonderzoek en domeinnamenonderzoek, zowel in de Benelux als in Europa en Internationaal. Ook zijn combinaties van deze onderzoeken mogelijk.
Tot slot bestaat er de mogelijkheid een zogenaamd gebruiksonderzoek naar merken en handelsnamen te doen. Indien een bestaand merk 5 jaar achtereenvolgens niet wordt gebruikt, is het niet meer rechtsgeldig en kan het op verzoek vervallen worden verklaard (zie informatie bij Benelux-merken).