Een ondernemer kan veel geld besparen door op de hoogte te zijn en te blijven van octrooiaanvragen en octrooien op het gebied van de techniek waarop hij of zij actief is.
Bij het ontwikkelen van een nieuw product of een nieuwe werkwijze is het van groot belang te weten wat er op het betreffende gebied al in de octrooiliteratuur is gepubliceerd en welke octrooirechten er op dat gebied bestaan. Hierbij dient te worden bedacht dat het aantal octrooiaanvragen de laatste jaren enorm is toegenomen, waardoor de kans op conflicten groter is geworden.
Een oriënterende recherche heet een onderzoek naar de stand van de techniek en kan van belang zijn om te zien wat er in het verleden op het betreffende gebied al is ontwikkeld. Indien de octrooiaanvragen voor een bepaalde ontwikkeling nooit tot octrooi hebben geleid of de octrooien alweer zijn verlopen, dan is het toegestaan om van deze ontwikkelingen gebruik te maken. Dit kan een aanzienlijke kostenbesparing opleveren. De verplichte publicatie van een octrooiaanvraag is door de verschillende wetgevers ook juist bedoeld om anderen te stimuleren bij nieuwe ontwikkelingen. Derhalve is het nuttig om al, voordat een bepaalde ontwikkeling wordt begonnen, een oriënterende recherche te laten uitvoeren om dubbele ontwikkeling te voorkomen. Als reeds een nieuw product is ontwikkeld, dan kan een oriënterende recherche van belang zijn om aan de weet te komen of het nut heeft om hiervoor een octrooiaanvraag in te dienen, omdat een octrooiaanvraag meestal weinig zin heeft als de daarin geclaimde uitvinding grotendeels bekend is.
Een recherche naar bestaande of hangende octrooirechten van anderen heeft nut om te voorkomen dat een op de markt gebracht product weer van de markt moet worden gehaald omdat blijkt dat het product onder een octrooi van een ander valt. De bovengenoemde recherches kunnen worden gerangschikt in de categorie onderwerprecherches, waarbij het onderwerp van de uitvinding uitgangspunt is bij de recherche. Deze recherches zijn over het algemeen het meest uitgebreid en zullen daardoor het meeste kosten. De kosten van een onderwerprecherche zijn op aanvraag beschikbaar en hangen af van de specifieke omstandigheden.
Een dergelijke onderwerprecherche dient niet te worden verward met het nieuwheidsonderzoek zoals dat wordt uitgevoerd door Octrooicentrum Nederland of het Europees Octrooibureau; deze nieuwheidsonderzoeken en de consequenties van het al dan niet aanvragen daarvan zijn wettelijk voorgeschreven en kunnen enkel worden uitgevoerd door de daarvoor aangewezen instanties.
Naast de onderwerprecherches bestaan nog vele andere, meestal beperkter recherches. Ook recherches vanuit deze andere optiek behoren tot de mogelijkheden. Zo kan een naamrecherche worden uitgevoerd, waarbij een overzicht wordt gegeven van alle octrooiaanvragen die onder een bepaalde naam zijn ingediend. Bij een familierecherche wordt op basis van een octrooiaanvraag gezocht naar corresponderende octrooiaanvragen in andere landen. Bij een statusrecherche wordt nagegaan in welk stadium van de verleningsprocedure een octrooiaanvraag zich bevindt dan wel of een octrooi nog steeds van kracht is of inmiddels is vervallen. Uiteraard zijn nog verdere recherches denkbaar.